FŠrsluflokkur: Stjˇrnmßl og samfÚlag

SjßlfstŠ­ismenn hafa aldrei vilja­ ■jˇ­aratkvŠ­agrei­slu um eitt e­a neitt

... hvÝ n˙na?
mbl.is Ůjˇ­aratkvŠ­agrei­slu um Icesave
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

19 ßr er of langur tÝmi

Ůa­ er sjaldan gott a­ kj÷rnir fulltr˙ar hrei­ri um sig. Greinilegt a­ hagsmunaßrekstrar eru ■ˇnokkrir og hafi veri­ lengi. BŠjarstjˇrn ß ekki a­ vera fj÷lskyldufyrirtŠki.

Ůa­ vekur fur­u Ý ljˇsi ■ess sem ß undan er gengi­ a­ bŠjarstjˇrinn skuli ekki ■akka fyrir sig og fara. Einkennilegt einnig a­ hann skuli ekki einfaldlega benda ß sÝnu gˇ­u verk fyrir bŠinn og bi­jast afs÷kunar ß ■essum "klaufaskap" sem skyggir ß allt anna­ Ý hans st÷rfum. Ůa­ myndi gera hann mann a­ meiri. Upphrˇpanir hans og hinna teiknar upp mynd af klÝku og ■a­ gengur ekki Ý bŠjarstjˇrn. Ůa­ getur ÷llum or­i­ ß en ■a­ gerir illt verra a­ gera sÚr ekki grein fyrir ■vÝ. ┴byrg­ kj÷rinna fulltr˙a er mikil.


mbl.is Stu­ningur or­um aukinn
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

VŠri til of mikils mŠlst a­ bi­ja um a­ vitna­ sÚ Ý al■ingisvefinn?

LÝklega besta vef landsins... Al■ingisvefurinn. Bein ˙tsending frß Al■ingi Ý sjˇnvarpinu og ß al■ingisvefnum.

Sjß einnig: ═ heyranda hljˇ­i.


mbl.is Skriflegt samkomulag Ý oktˇber
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

RÝkisstjˇrnin er ekki peningastefnunefndin

Hva­a rugl er ■etta. "┴kvar­anir um beitingu stjˇrntŠkja bankans Ý peningamßlum eru teknar af peningastefnunefnd."


mbl.is PÚtur er harmi lostinn
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

A­ berja ß ■eim sem reyna...

╔g fyrir mitt leyti ß erfitt me­ a­ skilja ■ß a­f÷r sem ger­ er a­ vi­skiptarß­herra Ý bloggheimum.

Heldur fˇlk virkilega a­ ■etta sÚ lei­in? ┴standi­ er ekki gott, ■a­ vita allir, en ■essi a­fer­ leysir ekkert og er ekki neinum til sˇma.

╔g lřsi hÚr me­ stu­ningi vi­ ■ann blˇrab÷ggul sem menn hafa fundi­ sÚr.


mbl.is Fur­a sig ß ummŠlum rß­herra
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

Hva­ me­ R÷gnu?

Ver­ur h˙n ekki ßfram?
mbl.is Nř rÝkisstjˇrn um nŠstu helgi
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

Chicago 1886 og Fourmies 1891

┴ri­ 1884 ■inga­i bandarÝskt verkalř­sfÚlag (American Federation of Labor) Ý Chicago og gaf ■a­ sÚr tv÷ ßr til a­ nß fram ßtta stunda vinnud÷gum. Til barßttunnar var­ 1. maÝá 1886 fyrir valinu enda 1. maÝ nokku­ tßknrŠnn dagur, almennt upphaf bˇkhaldsßrs og endurnřjun launasamninga. ١nokkrir nß­u takmarkinu en langt frß ■vÝ allir. Um 340 ■˙sund verkamenn fˇru ■vÝ Ý verkfall. ═ kr÷fug÷ngu 3. maÝ fÚllu ■rÝr og daginn eftir undir lok kr÷fug÷ngu ■egar flestir voru farnir og a­eins um 200 eftir og anna­ eins af l÷ggum sprakk sprengja og um 15 fÚllu Ý l÷gregluli­i. ŮrÝr verkalř­slei­togar voru dŠmdir Ý lÝfstÝ­arfangelsi og fimm a­rir hengdir 11. nˇvember 1886 ■rßtt fyrir takmarka­ar sannanir. Ůremenningarnir voru nß­a­ir nokkrum ßrum seinna.

Ůremur ßrum sÝ­ar, Ý j˙nÝ 1889, ■ingar al■jˇ­asamband sˇsÝalista Ý ParÝs ß 100 ßra afmŠli fr÷nsku byltingarinnar. ┴kve­i­ var a­ velja sameiginlegan dag til barßttunnar fyrir ßtta stunda vinnudegi um heim allan en algengt var a­ unni­ vŠri 10 til 12 tÝma ß dag. Fyrir valinu var­ 1. maÝ.

Ůa­ dregur til tÝ­inda 1. maÝ 1891 Ý bŠnum Fourmies Ý Nor­ur-Frakklandi ■egar skoti­ er me­ splunkunřjum byssum ß ˇsk÷p fri­sama 1. maÝ g÷ngu. TÝu falla, ■ar af ßtta yngri en 21 ßrs. Ein ■eirra sem fÚll var hvÝtklŠdd verkakona me­ fangi­ fullt af blˇmum. Harmleikurinn festir barßttudaginn Ý sessi Ý Evrˇpu. ═ fri­arsamningunum Ý Vers÷lum ßri­ 1919 var ßtta stunda vinnudagur festur Ý l÷g e­a 48 stunda vinnuvika (laugardagurinn er talinn me­).

SÝ­an ■ß er dagurinn almennur barßttudagur.

┴ri­ 1920 gerir LenÝn 1. maÝ a­ frÝdegi og fylgja ÷nnur l÷nd smßm saman eftir. ┴ri­ 1933 gerir... Hitler 1. maÝ a­ launu­um frÝdegi. 1. maÝ ver­ur frÝdagur og fŕte du travail Ý Frakklandi ßri­ 1941 og var ■a­ gert til a­ fß verkamenn til a­ sty­ja Vichy-stjˇrnina. Dagurinn ver­ur ■ˇ ekki launa­ur frÝdagur Ý Frakklandi fyrr en 1947.

┴ri­ 1890 var rau­ur ■rÝhyrningur barmmerki Ý 1. maÝ g÷ngum Ý Frakklandi sem tßkn fyrir atvinnu, svefn og frÝstundir. En fyrst 1907 var vorblˇm h÷fu­borgarsvŠ­isins tßknblˇm Ý 1. maÝ kr÷fug÷ngu Ý ParÝs, le muguet (sem er vÝst dalalilja ß Ýslensku). Blˇmi­ er selt ß g÷tum ˙ti um allt Frakkland 1. maÝ.

Ůa­ er sterk mˇtmŠlahef­ Ý Frakklandi og mŠta oft tvŠr til ■rjßr kynslˇ­ir saman Ý kr÷fug÷ngur. ┴ ■eim d÷gum skapast mikil og sterk samsta­a. VinnufÚlagar og kunningjar hittast og bera saman bŠkur sÝnar. Ůa­ er sjßlfsagt mßl a­ mˇtmŠla Ý Frakklandi og getur engin rÝkisstjˇrn loka­ fyrir ■eim eyrunum ■ˇtt ■a­ hafi sannarlega veri­ reynt. Vi­br÷g­in lßta ■ß ekki ß sÚr standa.

Heimild m.a. :
Herodote


mbl.is Kr÷fugangan l÷g­ af sta­
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

Brß­abirg­amat ß a­ildarhŠfni...

Hva­ sem hver og einn hugsar sÚr Ý a­ildarmßlum, uppfyllir ═sland ekkert skilyr­i eins og er var­andi ■ßttt÷ku Ý efnahags- og myntbandalagi Evrˇpu (EMU)...

Fyrsta skrefi­ gŠti ■ˇ einfaldlega or­i­ brß­abirg­amat ß a­ildarhŠfni ═slands sem framkvŠmdastjˇrn ESB myndi gera.

Anna­ skrefi­ vŠri lÝti­ vandamßl ■vÝ me­ EES-samstarfinu [1. jan˙ar 1994] hefur ═sland ■egar teki­ upp allt a­ 80% af allri l÷ggj÷f ESB. ١ ber ■ess a­ geta a­ EES-samningurinn tekur ekki til sjßvar˙tvegsmßla a­ ÷­ru leyti en ■vÝ sem kve­i­ er ß me­ sjßvarafur­ir... Ý samningnum er ■vÝ ekki hrˇfla­ vi­ ˇskoru­um yfirrß­um ═slendinga yfir fiskimi­um vi­ landi­. Ůa­ sama ß vi­ um Nor­menn og fiskimi­ ■eirra. Landb˙na­i og sjßvar˙tvegi var, a­ ˇsk ═slands og Noregs, haldi­ utan vi­ samninginn.

Ůa­ vŠri ekki fyrr en Ý framhaldinu sem eiginlegar a­ildarvi­rŠ­ur Šttu sÚr sta­...

Vi­ Šttum vŠntanlega samlei­ me­ hinum Nor­url÷ndunum... Danir gengu Ý Evrˇpusambandi­ (ESB) ßri­ 1973 en SvÝŮjˇ­ og Finnland ßri­ 1995. A­eins eitt Nor­urlandanna, Finnland, er Ý efnahags- og myntbandalaginu (EMU), ■.e. a­eins ■eir eru me­ evruna, enn sem komi­ er.

Nor­menn eru a­ilar a­ Evrˇpska efnahagssvŠ­inu (EES) eins og ═slendingar en ■eir s÷g­u nei vi­ a­ild a­ ESB um ßri­ Ý ■jˇ­aratkvŠ­agrei­slu. ┴n ■eirra vŠri ■ˇ afar erfitt a­ Ýmynda sÚr a­ild a­ ESB vegna sameiginlegra hagsmuna ═slands og Noregs, m.a. i sjßvar˙tvegsmßlum.

Meirihluta ■ingmanna Evrˇpu■ingsins (EŮ) ■arf til a­ sam■ykkja nřjan a­ildarsamning.

Hvert a­ildarrÝki fer me­ forsŠti Ý rß­herrarß­inu Ý sex mßnu­i Ý senn en ■a­ er valdamesta stofnun ESB og er sß vettvangur ■ar sem a­ildarrÝkin gŠta hagsmuna sinna. Rß­herrarß­i­ fer me­ l÷ggjafarvald Ý ESB ßsamt Evrˇpu■inginu. Hvert a­ildarrÝkjanna ß einn fulltr˙a Ý rß­herrarß­inu, ˇhß­ Ýb˙afj÷lda. Samsetning rß­sins fer eftir mßlaflokkum. Ůannig sitja umhverfisrß­herrar fundi rß­sins um umhverfismßl o.s.frv.

Lei­togarß­ ESB er Š­sti vettvangur ßkvar­anat÷ku og samninga Ý ESB, jafnvel ■ˇtt ■a­ sÚ ekki stofnun ESB Ý lagalegum skilningi. Ůa­ er skipa­ ■jˇ­- og rÝkisstjˇrnarlei­togum a­ildarrÝkjanna auk forseta framkvŠmdastjˇrnarinnar. MikilvŠgustu ßkvar­anir um fram■rˇun, innihald og skipulag ESB-samstarfsins hafa ßtt sÚr sta­ Ý lei­togarß­inu, ■ˇ ■Šr hafi veri­ undirb˙nar, skilgreindar nßnar, settar Ý l÷ggj÷f og framkvŠmdar ß vegum stofnana ESB (rß­herrarß­s, framkvŠmdastjˇrnar, Evrˇpu■ings og Evrˇpudˇmstˇlsins). Vi­ atkvŠ­agrei­slur Ý rß­inu hefur hvert a­ildarrÝki atkvŠ­avŠgi sem Ý stˇrum drßttum endurspeglar Ýb˙afj÷lda ■ess, en hef­ er fyrir ■vÝ a­ smŠrri rÝkin hafi hlutfallslega meira atkvŠ­avŠgi mi­a­ vi­ Ýb˙afj÷lda en hin fj÷lmennustu.

FramkvŠmdastjˇrnin er skipu­ af fulltr˙um frß ÷llum a­ildarrÝkjum. H˙n er stundum s÷g­ Ýgildi stjˇrnar ESB. Starfsmenn framkvŠmdastjˇrnarinnar skipta ■˙sundum og fagdeildir voru 24 ßri­ 2003.

Framundan (4. til 7. j˙nÝ eftir l÷ndum) eru kosningar til Evrˇpu■ingsins (EŮ). Ůingmennirnir ver­a n˙ 736. Kosi­ er ß fimm ßra fresti. ┴huginn ß Evrˇpukosningunum er afar misjafn.

Frambjˇ­endur geta veri­ af mismunandi ■jˇ­ernum ß sama lista en ■a­ er ■ˇ ekki algengt. Daniel Cohn-Bendit ku hafa hika­ milli Ůřskalands og Frakklands en hann og Eva Joly bjˇ­a sig n˙ fram ß ParÝsarsvŠ­inu til Evrˇpu■ingsins en ■a­ er eitt ßtta kj÷rdŠma kosninganna Ý Frakklandi. BŠ­i eru ■au vel ■ekkt. Kosningabarßttan er hafin Ý ESB-l÷ndunum 27. Ůess ber a­ geta a­ mynstri­ ß Evrˇpu■inginu er ßlÝka pˇlitÝskt og ß ■jˇ­ar■ingum.

SvÝar kjˇsa 18 ■ingmenn ß Evrˇpu■ingi­ en Finnar og Danir 13. Samtals eru ■ingmennirnir 44 frß Nor­url÷ndunum. Ůeir yr­u ■vÝ r˙mlega 60 ef Nor­menn og ═slendingar bŠttust vi­.

Ůingmennirnir frß Ůřskalandi eru flestir e­a 99, frß Frakklandi, ═talÝu og Bretlandi eru ■eir 72, frß Spßni og Pˇllandi 50, frß R˙menÝu 33, frß Hollandi 25, frß BelgÝu, Grikklandi, Ungverjalandi og Port˙gal 22 o.s.frv. FŠsta ■ingmenn hefur Malta e­a 5 en nŠst koma Křpur, Eistland og L˙xemborg me­ 6.

NŠst ver­ur kosi­ 2014. Ůa­ er ■vÝ tÝmi til stefnu og brß­abirg­amat ß a­ildarhŠfni til a­ byrja me­ gŠti ■vÝ virka­ rˇandi...

Heimild m.a. :
Au­unn Arnˇrsson, Espen Barth Eide, Dag Harald Cales, Hanne Ulrichsen og Asle Toje : sland og Evrˇpusambandi­: EES, ESB-a­ild e­a "svissnesk lausn"? Al■jˇ­amßlastofnun Hßskˇla ═slands / Norsk Utenrikspolitisk Institutt, 2003.


mbl.is Ëbr˙u­ gjß Ý ESB-mßli
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

Ëheppilegt myndaval enn...

... ß ■essari mynd eru a­eins tvŠr konur inni ß nřju ■ingi... hallˇ ! hinar dottnar ˙t... Er veri­ a­ birta mynd af konum eins og skepnum... einn hˇpur kvenna lÝkist ÷­rum hˇpi kvenna... kvenskepnur ß ■ingi?

Vefmi­lar ■yrftu a­ taka sig ß Ý myndavali. Ůeir velja myndir eins og ■eir sÚu hreint alls ekki me­ ß nˇtunum...


mbl.is Aldrei fleiri konur ß ■ingi
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

RÚtt er...

... a­ ■au minntust ekki einu or­i ß nřju frambo­in.

Ůß er rÚtt a­ ■au rŠddu helst vŠntanlega sigurvegara... En eins og sagnfrŠ­ingurinn tekur fram gleymdu stjˇrnmßlamennirnir sjßlfir a­ rŠ­a mikilvŠga hluti... hvort sem ■a­ er stjˇrnendum ■ßttarins a­ kenna e­a ekki.

RÚtt er einnig a­ StefanÝa Ëskarsdˇttir stjˇrnmßlafrŠ­ingur tˇk ■ßtt Ý prˇfkj÷ri SjßlfstŠ­isflokksins um ßri­. Ůa­ er hins vegar ekki rÚtt, sem kemur fram Ý mßli hennar, a­ flestar rÝkisstjˇrnir hafi starfa­ ˙t kj÷rtÝmabili­...

Gagnrřni ┴st■ˇrs er a­ m÷rgu leyti rÚttmŠt en ß ■a­ ber a­ lÝta a­ ■etta var bein ˙tsending.

┴st■ˇr var annars me­ ljˇsmyndastofu hÚrna einu sinni. Hvar eru filmurnar frß ■eim tÝma? Fj÷lskyldur eiga erfitt me­ a­ finna hva­ af ■eim var­... Ůa­ vŠri kannski gˇ­ hugmynd a­ gefa filmurnar til var­veislu til Ljˇsmyndasafns ReykjavÝkur e­a Ljˇsmyndasafns ═slands.


mbl.is ┴st■ˇr illur ˙t Ý R┌V
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

NŠsta sÝ­a

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband